Foghlam Dreuchd: Saoghal de chomas

Fàilte don Ro-ràdh againn air Foghlam Dreuchd. Air a sgrìobhadh do phàrantan/luchd-cùraim le pàrantan, tha an leabhar-iùil seo a’ toirt dhuibh fiosrachadh cudromach mun phrògram inntinneach ùr ann am foghlam dreuchdail a tha a’ tòiseachadh sa bhliadhna sgoile 2015/16.

Tha clann agus daoine òga ag ionnsachadh sgilean deatamach tro Churraicealam airson Sàr-mhathais. A-nis bidh iad air am brosnachadh gu bhith a’ tuigsinn cho cudromach sa tha na sgilean sin a thaobh obraichean agus dhreuchdan. Le do chuideachadh agus taic bho thidsearan, luchd-fastaidh agus comhairlichean dhreuchdan bho Leasachadh Sgilean na h-Alba (SDS), fosglaidh seo saoghal de chothroman airson a h-uile pàiste.

Leatsa ann an com-pàirteachas

Fòram Phàrant Nàiseanta na h-Alba

www.parentforumscotland.ora

Air na duilleagan a leanas, gheibh thu:

• fiosrachadh mu na cothroman a bhios aig do phàiste bho aois 3 gu 18
• beachdan practaigeach airson pàrantan/luchd-cùraim agus sgoiltean
• eisimpleirean de fhoghlam dreuchdail ann an gnìomh
• liosta de na làn-chòraichean airson clann agus daoine òga air fad
• fiosan feumail agus fiosrachadh mu dheidhinn www.mvworldofwork.co.uk
• fiosrachadh mu Phreantasachdan Ùr-nodha
• ceanglaichean gu goireasan Fòram Nàiseanta Phàrant na h-Alba.

Leasachadh Sgilean

Dè a th’ ann am Foghlam Dreuchd?

Tha Foghlam Dreuchd

• a’ leasachadh sgilean stiùireadh dreuchd
• ionnsachadh mu shaoghal na h-obrach
• · pàirt riatanach de ionnsachadh ur pàiste

Dè a th’ ann an Sgilean Stiùireadh Dreuchd?

Bithear a’ faighinn Sgilean Stiùiridh Dreuchd nuair a tha clann agus daoine òga

• ionnsachadh mun deidhinn fhèin, an ùidhean, neartan agus feartan pearsanta
• cruinnich eòlas mean air mhean mu shaoghal na h-obrach
• faigh a-mach mu roinnean obrach, iomairt agus gnìomhachas
• tuigsinn mar a tha sgilean, an dà chuid pearsanta agus practaigeach, air an cleachdadh san àite-obrach

Tha Sgilean Riaghladh Dreuchd a’ toirt comas do dhaoine òga

• roghainnean fiosraichte agus misneachail a dhèanamh mu na h-ath cheuman aca
• leasaich seasmhachd nuair a bhios dùbhlain ann
• fuasgladh cheistean agus smaoineachadh gu ro-innleachdail
• a bhith nan luchd-dealbhaidh dreuchd soirbheachail fad am beatha obrach

Ciamar a chuidicheas tu le foghlam dreuchd do phàiste?

• Aithnich agus mol feartan pearsanta leithid caoimhneas, gabhail turas mu seach, foighidinn, cumail ri gnìomhan duilich
• Brosnaich ùidhean agus sgilean de gach seòrsa
• Bi deimhinneach mu ionnsachadh do phàiste gu lèir (fiù mura h-eil thu a’ faireachdainn misneachail mu chuspairean sònraichte)
• Brosnaich do phàiste gus cumail a’ feuchainn, fiù ’s nuair a lorgas iad rudeigin duilich
• Bruidhinn ri do phàiste mu obraichean, obair shaor-thoileach, sgilean agus ùidhean do charaidean, do nàbaidhean agus do chàirdean
• Thoir seachad òraid mun obair agad no obair shaor-thoileach san sgoil agad
• Brosnaich do sgoil no do bhuidheann gus fèill dhreuchdan a bhith agad
• Frithealadh fèilltean dhreuchdan san sgoil agad còmhla ri do phàiste
• Roinn fiosrachadh mun obair agad agus dè na sgilean a chleachdas tu mar sgrùdadh cùise airson làrach-lìn na sgoile

Curraicealam airson Sàr-mhathais 3-18: Bho Sgilean gu Dreuchdan

Tha pàiste san sgoil-àraich a' tuigsinn gu bheil an sgil ùr aige air a chleachdadh le daoine eile san àite-obrach

An-diugh chleachd mi siosar airson pàipear a ghearradh suas san sgoil-àraich. Dh’fhaighnich an tidsear agam dhomh an robh mi eòlach air duine sam bith a chleachdas siosar nan obair. arsa mise an gruagaire. Thuirt mo charaid gum faca e an duine anns a’ bhùth fhlùraichean a’ cleachdadh siosar. Thuirt an tidsear agam gu bheil daoine a bhios a’ dèanamh aodach cuideachd a’ gearradh aodach le siosar. A-nis tha fios agam cho feumail sa tha e a bhith comasach air gearradh le siosar.

Mus deach sinn air turas gu taigh-tasgaidh eachdraidh a’ bhaile againn, bhruidhinn sinn mu na daoine a tha ag obair ann: luchd-glanaidh, luchd-obrach cidsin agus oifis, daoine a chuir a-mach na taisbeanaidhean, luchd-ealain

a bhios a’ dèanamh cùl-seallaidhean agus postairean. Dh'ionnsaich sinn gu bheil ainmean sònraichte aig cuid de na h-obraichean sin - rianadair, manaidsear, neach-glèidhidh, dealbhaiche grafaigeach. Is fìor thoil leam eachdraidh agus a-nis tha fios agam gun urrainn dhut obair a dhèanamh le eachdraidh innte.

— Ginealach farsaing

IONAD/SGOILE/COLAISE NA BLIADHNA THAR LEAR

Foghlam Dreuchd 3-18

Ionnsaichidh clann agus daoine òga mu sgilean agus dreuchdan air feadh an turasan Curraicealam airson Sàr-mhathais. Tha an clàr gu h-ìosal cuideachd a’ sealltainn cuin a bhios Leasachadh Sgilean na h-Alba a’ tabhann cuideachadh agus taic.

Tha P6 a’ dèanamh a’ cheangail eadar a sgilean agus obraichean

An t-seachdain seo, bha na leasanan againn uile a-muigh. Tha e a’ còrdadh rium gu mòr a bhith a-muigh. Tha mi math air a bhith a’ cladhach agus a’ cur agus bidh mi a’ dol gu Wildlife Club, agus mar sin ’s urrainn dhomh tòrr chraobhan, bheathaichean is eòin ainmeachadh. Tha mo mhàthair na neach-gleidhidh pàirce agus thàinig i a bhruidhinn mun obair aice. Dh’ionnsaich sinn mu dhaoine eile a tha ag obair a-muigh: gàirnealairean, luchd-gleidhidh phàircean, lannsairean chraobhan, luchd-coiseachd agus innleadairean. Bu toil leam a bhith ag obair a-muigh aon latha.

Bidh AS3 a’ cleachdadh a h-ìomhaigh gus roghainnean cùrsa a dhèanamh

Tha sinn air a bhith a' cur ris na cunntasan againn fad na sgoile; a-nis tha sinn gan sgrùdadh agus sinn a’ taghadh cuspairean airson AS4. Tha mi air a bhith a’ dol gu clasaichean dannsa airson grunn bhliadhnaichean agus tha mi dìoghrasach mu dheidhinn fallaineachd agus slàinte. Fhuair mi a-mach bho chomhairliche dhreuchdan mu dheidhinn tòrr obraichean a dh’ fhaodadh a bhith ann: lùth-leigheas, teagasg, coidseadh fallaineachd, leigheas-obrach. Tha a bhith a’ taghadh PE agus bith-eòlas no ceimigeachd a’ dèanamh ciall dhòmhsa. Tha deagh roghainnean colaiste ann cuideachd.

al Foghlam -

P7s register with www. myworldofwork. ^CO.uk

Coinnichidh AS3 ri comhairlichean dhreuchdan Leasachadh Sgilean na h-Alba airson cuideachadh le taghadh chuspairean

Roghainnean Àrd Ìre agus Iar-Sgoil

Tha sgoiltean, colaistean, solaraichean trèanaidh, oilthighean, gnìomhachasan agus fastaichean ag obair còmhla barrachd is barrachd gus cothroman ùra inntinneach a thoirt do dhaoine òga. Tha com-pàirteachasan colaiste-sgoile a' toirt cothrom do dhaoine òga a dhol dhan sgoil agus don cholaiste; ann an cuid de sgìrean, tha colaistean a’ tabhann chùrsaichean ann an ionadan ionnsachaidh air àrainnean sgoile. Tha com-pàirteachasan colaiste-oilthigh a’ toirt comas do luchd-ionnsachaidh teisteanasan a choileanadh aig astar a tha ceart dhaibh.

Tha Preantasachdan Ùr-nodha (MAn) nan deagh dhòigh air ionnsachadh a chur còmhla ri obair agus cosnadh. Tha còrr air 80 seòrsa MA gan tabhann, aig diofar ìrean agus ann an diofar roinnean, a’ gabhail a-steach Preantasachdan Teicnigeach agus Proifeasanta (ìrean ceuma is Maighstireachd) agus Preantasachdan Bunait (air an lìbhrigeadh le sgoiltean is colaistean). Bheir iad sin teisteanasan a tha aithnichte don ghnìomhachas ann an roinnean leithid ionmhas, slàinte is cùram sòisealta, togail agus lùth.

Tha AS6 a' frithealadh sgoil agus colaiste

Air Disathairne, bidh mi gu saor-thoileach ann am bùth carthannais a bhios a’ reic chlàran vinyl agus CDan. Tha sgilean agam a-nis ann am mion-reic agus ann an seirbheis teachdaiche. Tha fìor ùidh agam ann an ceòl agus ann a bhith a’ cluich chlàran airson luchd-ceannach. Tha mi air cùrsa colaisde Studio Recording aon mhadainn san t-seachdain le S4 gu S6s eile. Tha sinn anns an sgoil an còrr dhen ùine. Tha mi an dòchas HNC ann an Riochdachadh Fuaim a thòiseachadh sa cholaiste an ath-bhliadhna.

Preantasachd Ùr-nodha

Tha mi nam Phreantas Ùr-nodha ann an innleadaireachd meacanaigeach le companaidh rèile nàiseanta. Bheachdaich mi air an oilthigh, ach bha mi gu mòr airson tòiseachadh ag obair agus a’ cosnadh fhad ‘s a bha mi ag ionnsachadh. Tha am preantasachd seo foirfe dhomh - tha mi a’ cosnadh, tha mi a’ faighinn trèanadh fhad ‘s a tha mi ag obair agus bidh mi a’ faighinn eòlas practaigeach. Is e duine gu math practaigeach a th’ annam agus mar sin tha seo a’ freagairt orm gu math.

Còirichean Coitcheann Foghlam Dreuchd Cloinne agus Dhaoine Òga

Tha pàrantan, fastaichean, tidsearan, com-pàirtichean foghlaim agus Leasachadh Sgilean na h-Alba ag obair còmhla gus dèanamh cinnteach gu bheil na deich làn-chòir Inbhe Foghlam Dreuchdail a’ Churraicealaim airson Sàr-mhathais (faic air an làimh dheis) air an lìbhrigeadh thairis air cùrsa-beatha foghlaim chloinne. Bidh cothrom aig clann agus daoine òga na h-Alba air fad a ràdh:

Bidh clann agus daoine òga

an ionad tràth-bhliadhnaichean, sgoil no colaisde

a’ choimhearsnachd san fharsaingeachd SDS Leasachadh Sgilean na h-Alba (comhairlichean dhreuchdan agus www.myworldofwork.co.uk)

faigh cuideachadh bho:

dhachaidh

Bidh mi a’ faighinn eòlas air curraicealam tro bheil mi ag ionnsachadh mu shaoghal na h-obrach agus mu chothroman obrach agus a tha a’ dèanamh soilleir na neartan agus na sgilean a tha a dhìth gus brath a ghabhail air na cothroman sin.

Tha mi a’ leasachadh sgilean airson ionnsachadh, beatha agus obair mar phàirt riatanach de m’ fhoghlam agus tha mi soilleir mu mar a tha mo choileanaidhean uile a’ buntainn riutha sin.

Tha cothroman agam a dhol an sàs ann am profaidhleadh a bheir taic do m’ ionnsachadh agus do leasachadh sgilean airson obair agus roghainnean dreuchd san àm ri teachd

Tha mi a’ faighinn tuigse air na dleastanasan agus na dleastanasan a tha air luchd-fastaidh agus luchd-obrach

Tha àrainneachd ionnsachaidh a’ còrdadh rium a tha ag aithneachadh agus ag adhartachadh iomadachd agus a’ toirt taic dhomh a bhith a’ tuigsinn gu bheil e mar dhleastanas air a h-uile duine cur an aghaidh leth-bhreith

Tha mi a’ faighinn tuigse air iomairt, tionnsgalachd agus fèin-chosnadh mar chothrom dreuchdail

SDS

Tha fios agam càite am faigh mi fiosrachadh agus am faigh mi taic a’ dèanamh feum èifeachdach de stòran air-loidhne leithid My World of Work

Tha mi a’ leasachadh sgilean stiùireadh dhreuchdan (CMS) mar phàirt riatanach den churraicealam agam

Tha mi a’ toirt tuilleadh leasachaidh air sgilean stiùireadh dhreuchdan tro bhith a’ dol an sàs le comhairlichean dhreuchdan Leasachadh Sgilean na h-Alba (SDS) ann an seiseanan buidhne agus fa leth a rèir mo shuidheachadh agus mo fheumalachdan pearsanta.

Tha cothrom agam air raon farsaing de shlighean tron Ìre Sàr agam (AS4 air adhart) a’ gabhail a-steach cothroman ionnsachaidh a’ leantainn gu teisteanasan co-cheangailte ri obair.

Gheibhear an Inbhe Foghlam Dreuchd aig : www.educationscotland.gov.uk/developingtheyoungworkforce

Fiosrachadh Feumail

Sreath Curraicealam airson Sàr-mhathais Fòram Phàrant Nàiseanta na h-Alba gu h-aithghearr:

• Slighean Ionnsachaidh ann an Geàrr-chunntas sets out the different learning pathways that young people can follow to achieve their ambitions eg apprenticeships, college, university, training <a href="http://bit.ly/NPFS_pathways">http://bit.ly/NPFS_pathways</a>
• Tha Skills in a Nutshell a’ toirt cunntas air an raon fharsaing de sgilean a thathas a’ leasachadh tron Churraicealam airson Sàr-mhathais http://bit.ly/nutshell_skills
• Tha adhartas gu h-aithghearr a’ sealltainn mar as urrainn do dhaoine òga adhartas a dhèanamh tro theisteanasan Ùghdarras Theisteanas na h-Alba aig an astar fhèin http://bit.ly/progression_seniorphase
• Tha Foghlam Dreuchd gu h-aithghearr le tuilleadh leughaidh ri fhaighinn air-loidhne http://bit.ly/NPFS_career_education

Leasachadh Sgilean na h-Alba:

Tha innealan, artaigilean fiosrachaidh agus bhideothan aig www.myworldofwork.co.uk a chuidicheas tu fhèin agus do phàiste, ge bith dè an ìre aig a bheil do phàiste. Tha e a’ gabhail a-steach: taic le taghadh chuspairean, toraidhean dheuchainnean, roghainnean mu bhith a’ fàgail na sgoile agus ag ullachadh airson obair; raon-lìn sònraichte do phàrantan; fiosrachadh mu Phreantasachdan Ùr-nodha.

Riaghaltas na h-Alba:

Leasachadh an Sgioba-obrach Òg: Ro-innleachd Cosnaidh Òigridh na h-Alba www.gov.scot/Publications/2014/12/7750

Foghlam Alba

• www.educationscotland.gov.uk/parentzone
• www.educationscotland.gov.uk/developtheyoungworkforce

Deagh eisimpleirean de bhith ag obair còmhla

• Bidh sgoiltean a’ teacsadh gu pàrantan mu chothroman Phreantasachdan Ùr-nodha
• Bidh sgoiltean a’ toirt a-steach fiosrachadh air na làraichean-lìn aca mu eòlas-obrach agus cothroman Preantasachdan Ùr-nodha
• Ag obair le fastaichean, colaistean agus solaraichean trèanaidh, bidh comhairlean ionadail a’ ruith thachartasan margaidh às dèidh thoraidhean airson daoine òga gus na h-ath cheumannan aca a chomharrachadh.
• Bidh comhairlean ionadail a’ cumail làraich-lìn do dhaoine òga le roghainnean às dèidh na sgoile
• Faodaidh pàrantan/luchd-ionnsachaidh clàradh airson rabhaidhean airson postan ùra air an làrach-lìn mu chothroman fàgail na sgoile
• Bidh fastaichean a’ tabhann preantasachdan bhon Chèitean air adhart gus ceangal a dhèanamh ri daoine òga a tha a’ fàgail na sgoile
• Bidh gnìomhachasan a’ tabhann amannan nas fhaide de eòlas obrach thairis air saor-làithean an t-samhraidh agus bidh daoine òga ag obair ann an diofar roinnean den ghnìomhachas

Lorg fiosrachadh ionadail

• ann an leabharlann na sgoile agad agus leabharlann ionadail
• bho luchd-stiùiridh agus luchd-taic ionnsachaidh
• ann an ionadan dhreuchdan colaiste/oilthigh
• ann an ionadan obrach ionadail

www.parentforumscotland.org enquiries@parentforumscotland.org f parentforumscotland