Fòram Nàiseanta Phàrant na h-Alba Geàrr-chunntas air Taic do Ionnsachadh Cloinne

A’ toirt taic do ionnsachadh chloinne

Tha còir aig clann agus daoine òga air fad ann an Alba air cuideachadh gus am feum as fheàrr fhaighinn às an sgoil

Dh’fhaodadh gum feum cuid de chloinn, airson diofar adhbharan, taic a bharrachd fhad ‘s a tha iad ag ionnsachadh. Tha a’ bhileag seo a’ mìneachadh dè a th’ ann an taic ionnsachaidh a bharrachd agus mar as urrainn dhut dèanamh cinnteach gum faigh do phàiste an taic cheart.

Dè a th’ ann an taic a bharrachd airson ionnsachadh?

den sgoil. Thathar ag ràdh gu bheil ‘feumalachdan taic a bharrachd’ aig neach òg ma tha feum aca air barrachd cuideachaidh (no cuideachadh eile) na tha air a sholarachadh gu h-àbhaisteach ann an sgoiltean do chloinn den aon aois. Tha ‘taic a bharrachd airson ionnsachadh’ a’ ciallachadh cuideachadh a bharrachd a thoirt do dhaoine òga gus am faigh iad a’ chuid as fheàrr

Chan eil e dìreach a’ buntainn ri clann aig a bheil duilgheadasan ionnsachaidh no ciorraman fad-ùine. Faodaidh clann taic a bhith feumach air iomadach adhbhar. Dh’fhaodadh gum bi feum aig cuid air tòrr taic fad na sgoile. Chan fheum cuid eile ach beagan airson ùine ghoirid.

Prìomh fhiosrachadh

Le bhith a’ tuigsinn mar a tha foghlam agus taic air an toirt seachad faodaidh tu do chuideachadh le bhith ag obair leis an sgoil agad gus dèanamh cinnteach gum faigh do phàiste a’ chuid as fheàrr às an ionnsachadh. Tha beagan pìosan fiosrachaidh cudromach ann air a bheil e math fios a bhith agad:

• Tha sgoiltean na h-Alba a' leantainn a' Churraicealam airson Sàr-mhathais, a tha a' còmhdach ionnsachadh bho aois 3 gu 18. Tha e ag amas air na sgilean a thoirt do dhaoine òga gus a bhith nan luchd-ionnsachaidh soirbheachail, nan daoine misneachail, nan saoranaich ciallach agus nan luchd-com-pàirt èifeachdach don chomann-shòisealta.
• Ann an Alba bidh luchd-obrach sgoile agus proifeiseantaich eile a tha ag obair le clann agus daoine òga ag obair a rèir seata de phrionnsapalan ris an canar Getting It Right For Every Child. Tha an dòigh-obrach seo a’ dèanamh cinnteach gu bheil cothrom aig a’ chloinn air fad fàs suas fallain agus toilichte. Tha sunnd pàiste air a thomhas a’ cleachdadh ochd comharran: Sàbhailte, Fallain, Coileanadh, Àrach, Gnìomhach, le Urram, Cunntachail agus Gabhail a-steach (faic gu h-àrd). Tha a bhith toirt seachad taic a bharrachd airson ionnsachadh mar aon de na dòighean air dèanamh cinnteach gun urrainn do chlann uile pàirt a ghabhail ann am beatha na sgoile aca agus a bhith deiseil airson soirbheachadh.
• Ann an Alba tha dùil gum faigh clann foghlam anns an sgoil phrìomh-shruth ionadail aca mura h-eil eisgeachdan sònraichte ann. Tha còir aig pàrantan iarraidh air an cuid chloinne foghlam fhaighinn ann an sgoil eile as fheàrr leotha.
• Dìreach mar a tha anns a h-uile pàirt eile de bheatha na h-Alba, tha e an aghaidh an lagha do sgoiltean leth-bhreith a dhèanamh air sgàth ciorram cuideigin, gnè (no ath-shònrachadh gnè), cinneadh, creideamh no creideamh, taobhadh feise, no air sgàth torrachas no màthaireil. Tha clann a cheart cho eadar-mheasgte ri inbhich, agus tha an lagh ag ràdh gum feum sgoiltean a bhith comasach air dèiligeadh ris an iomadachd sin le fuasglaidhean sùbailte.
• Ann am faclan eile, feumar faighinn thairis air cnapan-starra a chuireas stad air leanabh bho bhith ag ionnsachadh, a’ gabhail pàirt agus a’ coileanadh. Feumaidh a h-uile pàiste a bhith air a ghabhail a-steach, gus am faigh a h-uile duine foghlam àrd-inbhe. Tha a’ chòir air taic a bharrachd airson ionnsachadh air a mhìneachadh ann an Achd an Fhoghlaim (Taic a Bharrachd airson Ionnsachadh) 2004 mar a chaidh atharrachadh. Gheibh thu barrachd a-mach mun fhrèam laghail aig www.enquire.org.uk

Carson a dh’ fhaodadh gum feum pàiste taic a bharrachd airson ionnsachadh?

Tha iomadh adhbhar ann airson gum biodh feum aig pàiste air taic a bharrachd airson ionnsachadh. Dh’ fhaodadh e tighinn bho chùis aig an taigh a bheir buaidh air a’ chomas aca a’ chuid as fheàrr fhaighinn às an sgoil, leithid atharrachadh ann an suidheachadh an teaghlaich, no cùis san sgoil leithid a bhith a’ strì ri dèiligeadh ri seòmar-sgoile fuaimneach. Dh’ fhaodadh e a bhith mar thoradh air adhbharan ciorraim no slàinte, no factaran sòisealta is faireachail. Gu h-ìosal tha beagan eisimpleirean. Is e an rud a tha cudromach, ge bith dè an adhbhar, gum bu chòir feumalachdan an sgoilear a bhith air an comharrachadh, air an ullachadh agus air an ath-sgrùdadh leis an ùghdarras foghlaim. Bu chòir an taic seo a bhith freagarrach don leanabh no don neach òg fa-leth.

Tha iad air Tha iad nan slàinte inntinn fada air thoiseach air a bhith (no tha cùisean Tha an luchd-clas aca air a bhith) air an droch dhìol san no air an dearmad Tha ball aig cuspairean teaghlaich ann Tha iad corporra no prìosan Tha iad ag ionnsachadh Tha iad air atharrachadh a’ dèiligeadh ri ciorram Teaghlach bàs sgoiltean tòrr Tha iad nam ball ga fhaighinn duilich san Armachd smachd a chumail air na Feachdan aca Tha iad nan giùlan Tha iad a’ strì ri Tha iad a’ faighinn tòrr a’ smaoineachadh gu bheil iad a’ cur an cèill am pàrant san sgoil aca duilich dèan iad fhèin Tha Thev alcol no droga air a thuigsinn (a chionn gu bheil duilgheadasan aca le Tha iad

Chan urrainnear na h-adhbharan gu lèir a liostadh oir bidh e an urra ris an leanabh. Tha clann fo bhuaidh rudan ann an dòighean eadar-dhealaichte – faodaidh aon leanabh a chaill ball den teaghlach a bhith a’ strì san sgoil ach cha bhi pàiste eile

leughadh agus

litreachadh

Dh’fhaodadh gum bi feum aig do phàiste air taic airson ùine ghoirid, no ma tha na feumalachdan aca nas toinnte ‘s dòcha gum feum iad cuideachadh nas fhaide.

a bhith air am burraidheachd

Ciamar a bhios fios agam a bheil taic ionnsachaidh a bharrachd aig mo phàiste?

Tha luchd-teagaisg daonnan a' measadh an cuid sgoilearan agus a' dèanamh cinnteach dè cho math 's a tha iad ag ionnsachadh. Is e pròiseas leantainneach a th’ ann airson fiosrachadh a chruinneachadh. Ach tha tidsearan a’ coimhead air rudan eile cuideachd, leithid mar a bhios a’ chlann gan giùlan fhèin ann an leasanan agus mar a tha iad a’ faighinn air adhart leis na co-oileanaich aca. Innsidh an tidsear dhut ma tha dragh orra mu cho math sa tha do phàiste a’ dèanamh.

• Is dòcha gu bheil iad air mothachadh gu bheil do nighean no do mhac a’ faighinn trioblaid le leughadh no litreachadh, no gu bheil iad a’ strì ri cumail suas ri leasanan.
• Is dòcha gu bheil do phàiste a’ strì ri bhith a’ dèiligeadh sa chlas no gu bheil e duilich dhaibh eadar-obrachadh leis na co-oileanaich aca.
• Is dòcha gu bheil dotair teaghlaich no proifeasanta meidigeach eile air duilgheadas slàinte fhaicinn.
• Dh’fhaodadh gum bi dragh air an sgoil ma tha do phàiste fadalach no às-làthair gu mòr bhon sgoil.

Ma thachras gin de na rudan sin, faodaidh an sgoil iarraidh air eòlaiche foghlaim no com-pàirtiche (leithid slàinte, obair shòisealta no buidhnean eile) sùil a thoirt air do phàiste feuch a bheil feum air cuideachadh a bharrachd. Bu chòir dhan sgoil fios a chur thugad gus bruidhinn air dè ghabhas dèanamh gus an taic a tha a dhìth orra a thoirt don leanabh agaibh.

Dè nì mi ma tha mi a’ smaoineachadh gu bheil feum aig mo phàiste air taic ionnsachaidh a bharrachd?

Is e a’ chiad rud a nì thu cabadaich le tidsear clas do phàiste. Na fuirich gu feasgar phàrantan. Cuir coinneamh air dòigh gus an urrainn dhut na draghan agad a dheasbad.

• Is dòcha gu bheil fios agad gu bheil rudeigin a’ dèanamh ionnsachadh doirbh don leanabh agaibh. Is dòcha gu bheil duilgheadas slàinte aca, no gu bheil rudeigin a’ dol aig an taigh.
• No 's dòcha gu bheil thu air mothachadh gu bheil iad a' faighinn trioblaid le an caraidean no an obair-dachaigh ach nach eil fios agad dè a tha ga adhbharachadh.
• Bu chòir gum biodh an tidsear comasach air dòighean a mholadh a chuidicheas an sgoil do phàiste.
• Dh’fhaodadh tu cuideachd a’ chùis a dheasbad le àrd neach-obrach, leithid an ceannard, ma tha dragh ort fhathast às deidh dhut bruidhinn ris an tidsear clas.

Cò ris a tha taic ionnsachaidh a bharrachd coltach?

Tha e an urra ri dè an seòrsa cuideachaidh a tha a dhìth air do phàiste.

• Tha tòrr dhòighean ann air taic a thoirt seachad san sgoil, leithid an tidsear ag atharrachadh stuthan teagaisg no an dòigh sa bheil iad a’ teagasg, a’ cleachdadh uidheamachd IT sònraichte, a’ toirt ùine a bharrachd airson crìoch a chur air obair, a’ leigeil leis a’ phàiste fois fhaighinn bho bhith a’ suidhe sìos, agus a’ faighinn cuideachadh bho neach-cuideachaidh clas.
• Aig amannan is dòcha gum feumar fios a chuir gu seirbheisean eòlaiche-inntinn foghlaim no tidsear tadhail gus cuideachadh sònraichte fhaighinn.
• Faodar lighichean-leigheis, leasaichean dreuchdail agus leasaichean cainnt a thoirt a-steach gus cuideachadh le cùisean sònraichte.
• Tha plana gnìomh aig a’ mhòr-chuid de sgoiltean gus dèiligeadh ri cumanta
• Dh’fhaodadh gum bi feum aig cuid de chloinn le feumalachdan taic a bharrachd air prògram foghlaim fa leth gus taic a thoirt don ionnsachadh aca.
• Ma tha cùisean ioma-fhillte no iom-fhillte ann a dh’ fheumas taic chudromach thar ùine fhada (barrachd air bliadhna), dh’ fhaodadh luchd-obrach sòisealta agus proifeiseantaich meidigeach a bhith an sàs ann. agus dh’ fhaodadh plana taic co-òrdanaichte (CSP) a bhith air a chur ri chèile gus dèanamh cinnteach gum faigh do phàiste an cuideachadh ceart aig an àm cheart.

Am bi mi an sàs ann an seo?

Tha. Tha cuideachadh bho phàrantan air leth luachmhor.

Bidh cothrom agad a bhith an sàs ann an còmhraidhean agus co-dhùnaidhean mu ionnsachadh do phàiste. Tha prìomh àite agad san fhoghlam aca. Bidh an sgoil agus an t-ùghdarras foghlaim airson a bhith ag obair gu dlùth còmhla ribh gus a' chuid as fheàrr fhaighinn dhan leanabh agaibh. Bheir iad aire don eòlas agus an t-eòlas sònraichte agad air na tha ag obair gu math dha do mhac no do nighean aig an taigh. Cumaidh iad fios ribh mun taic a thathar a’ toirt seachad.

Ag èisteachd ri beachdan dhaoine òga

Tha e cudromach cuideachd gun èist sgoiltean ri beachdan dhaoine òga. Tha sgoilearan nas dualtaich buannachd fhaighinn bho thaic ma tha iad air a bhith an sàs ann an co-dhùnaidhean mu dheidhinn. Bu chòir cothrom a bhith aig daoine òga am beachdan a thoirt seachad ann an dòigh a fhreagras air na feumalachdan aca agus a tha iad comhfhurtail leis.

Gnìomhach A’ faighinn chothroman pàirt a ghabhail ann an gnìomhan leithid cluich, cur-seachad agus spòrs a chuireas ri fàs agus leasachadh fallain. an dà chuid aig an taigh agus sa choimhearsnachd air a bheil Urram Cothrom fhaighinn, còmhla ri luchd-cùraim, a bhith air an cluinntinn agus a dhol an sàs ann an co-dhùnaidhean a tha a’ toirt buaidh orra An toiseach tòiseachaidh as fheàrr nam beatha: Deiseil airson Cunntachail soirbheachadh A’ faighinn chothroman agus brosnachadh gus dreuchdan gnìomhach agus cunntachail a chluich anns na sgoiltean agus na coimhearsnachdan aca agus. far a bheil sin riatanach, le stiùireadh iomchaidh agus A’ gabhail a-steach stiùireadh agus a bhith Cuideachadh le bhith an sàs ann an co-dhùnaidhean faighinn thairis air neo-ionannachdan sòisealta, a bheir buaidh orra ann an neo-ionannachdan foghlaim, corporra agus eaconamach agus a bhith air an gabhail riutha mar phàirt den choimhearsnachd sa bheil iad a’ fuireach agus ag ionnsachadh

Chan e Beurla a’ chiad chànan aca no air sgàth duilgheadas cainnte no cànain)

Ga Fhaighinn Ceart Do Gach Leanabh

trioblaid

Air àrach Àite àrach a bhith agad airson fuireach, ann an suidheachadh teaghlaich le cuideachadh a bharrachd ma tha feum air no, far nach eil seo comasach. ann an suidheachadh cùraim iomchaidh

A' coileanadh

Soirbheachas A’ faighinn taic agus stiùireadh nan ionnsachadh agus ann an leasachadh an sgilean, misneachd agus fèin-spèis aig an taigh, san sgoil agus sa choimhearsnachd

Fallain

A’ faighinn na h-ìrean as àirde de shlàinte corporra is inntinn, cothrom air cùram-slàinte iomchaidh, agus taic ann a bhith ag ionnsachadh a bhith fallain

Air a dhìon bho dhroch dhìol, dearmad no cron aig an taigh, san sgoil agus sa choimhearsnachd

Sàbhailte

Dè na còraichean a th’ agam mar phàrant?

Ma tha feumalachdan taic a bharrachd aig do phàiste, no ma tha thu a’ smaoineachadh a dh’ fhaodadh a bhith aca, tha na còraichean a leanas agad:

If your son or daughter is aged 16 or over and is still at school, they have the same rights as you. If they are unable to exercise these rights, you can act on their behalf. Recent changes to the law mean that young people aged 12 to 15 will also soon have almost all of the same rights as parents and over-16s when it comes to additional support for learning, and will be able to use these rights on their own behalf. But they don't have to use these rights if they don't want to – parents can continue to use them on their behalf. You can see more about this at <a href="https://www.enguire.org.uk">www.enguire.org.uk</a>

Dè thachras mura bheil mi toilichte leis an taic a chaidh a thabhann dha mo phàiste?

Bruidhinn ris an sgoil an toiseach. Ma tha plana ionnsachaidh aig do phàiste, iarr air bruidhinn ris an sgoil mu na tha ann. Ma tha thu a’ faireachdainn gu bheil feumalachdan do phàiste air atharrachadh, tha e math am fiosrachadh seo a roinn leis an tidsear. Mura h-eil thu toilichte fhathast, faodaidh tu na draghan agad a chuir ann an sgrìobhadh chun na sgoile. Ma tha thu fhathast a’ faireachdainn nach eil an sgoil air taic gu leòr a thoirt seachad (no an taic cheart), faodaidh tu bruidhinn ris an ùghdarras ionadail agad. Bidh modh gearain àbhaisteach aige as urrainn dhut a leantainn.

Mura h-eil thu riaraichte fhathast, tha slighean nas foirmeile ann as urrainn dhut a ghabhail:

Eadar-mheadhanachadh neo-eisimeileach

A mediator will help to resolve the issue and reach an agreement on the way forward. Parents can refer a matter to mediation. For more information, see <a href="https://www.enquire.org.uk/information/factsheets/mediation">www.enquire.org.uk/information/factsheets/mediation</a>

Breithneachadh neo-eisimeileach

Beachdaichidh neach neo-eisimeileach air na cùisean a chaidh a thogail agus bheir e molaidhean don ùghdarras ionadail air an t-slighe air adhart as fheàrr.

Tribiunalan Feumalachdan Taic a Bharrachd

Faodaidh sibh fhèin (no ur pàiste ma tha iad 16 no nas sine) ath-thagradh gu Tribiunal Feumalachdan Taic a Bharrachd ma tha thu airson dùbhlan a thoirt do cho-dhùnadh mu phlana taic co-òrdanaichte agus ann an suidheachaidhean sònraichte eile. Tha an Tribiunal air stiùireadh ullachadh airson daoine a tha a’ cleachdadh no a’ beachdachadh air siostam a’ mòd-ceartais a chleachdadh. Gheibh thu leth-bhreac bho Tribiunal Feumalachdan Taic a Bharrachd na h-Alba, www.asntscotland.gov.uk

Càite am faigh mi barrachd comhairle?

Sgoil do phàiste urrainn dhut tòrr fiosrachaidh a thoirt dhut mu thaic a bharrachd a tha a dhìth.

Feòraich a’ toirt seachad comhairle agus fiosrachadh mu thaic a bharrachd airson ionnsachadh. Faodaidh tu bruidhinn mu na draghan agad agus comhairle fhaighinn le bhith a' cur fòn chun loidhne-chuideachaidh air 0345 123 2303. Faodaidh tu cuideachd lethbhreac den Iùl Phàrant mu Thaic a Bharrachd airson Ionnsachadh òrdachadh, no a luchdachadh sìos bhon làrach-lìn - faic www.enquire.ora.uk.

Sòn Phàrant na h-Alba tha fiosrachadh ann mu fheumalachdan taice sònraichte. www.parentzone.org